ABD ile İran, uzun süredir belirsizliği süren diplomatik temaslar kapsamında Umman’da görüşmelere başladı.
ABD’nin Körfez’deki askeri yığınağının gölgesindeki müzakerelere İran heyetinin başkanı olarak katılan Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi “İyi bir başlangıç.” yorumu yaparken ABD cephesinden ilk yorum doğrudan Başkan Donald Trump’tan geldi.
“GELECEK HAFTA YENİDEN GÖRÜŞECEĞİZ”
Hafta sonu tatili için Florida eyaletine bağlı Palm Beach kentine gitmek üzere Beyaz Saray’dan ayrılan Trump, başkanlık helikopteri “Marine One”a binmeden önce gazetecilerin gündeme ilişkin sorularını yanıtladı. Umman’daki görüşmelere ilişkin konuşan Donald Trump “İran’la çok iyi görüşmeler yaptık. İran anlaşma yapmak istiyor.” dedi. Müzakerelerin ikinci aşamasının önümüzdeki hafta yapılacağını ifade eden Trump, “İran’la anlaşma yapma konusunda çok vaktimiz var. Gelecek hafta yeniden görüşeceğiz.” dedi.
“ANLAŞMA OLMAZSA ÇOK CİDDİ SONUÇLARI OLACAK”
“Geçen sefer anlaşma yapmama yönünde karar almışlardı. Ama bana kalırsa bu sefer farklı olacak. Bölgeye giden çok büyük bir filomuz var.” ifadelerini kullanan ABD Başkanı, tehditlerini sürdürdü: “Tahran, anlaşma olmazsa bunun çok ciddi sonuçları olacağını biliyor…”
İLK TEMAS
ABD’nin Haziran ayında İsrail’le birlikte İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırılara katılmasından bu yana iki ülke arasında ilk temas dün başladı. Umman’daki müzakerelere ABD adına Başkan Donald Trump’ın Orta Doğu özel temsilcisi Steve Witkoff, İran adına ise Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi başkanlık etti.
Görüşmelerin ardından açıklama yapan İran Dışişleri Bakanı Arakçi, “İyi bir başlangıç yaptık. Nasıl devam edeceğimiz konusunda temas kuracağız.” dedi. Müzakerecilerin şimdilik başkentlere döneceğini belirten Arakçi, “Taraflar arasında güvensizlik duvarının aşılması gerekiyor” dedi. Görüşmede ana konulara girilmediğini ifade ederek tarafların bakış açıları ve taleplerinin görüşüldüğünü ifade eden Abbas Arakçi, “Müzakereler yalnız nükleer konularla ilgili. ABD ile başka konular hakkında müzakere yapmıyoruz.” dedi.
“SIFIR NÜKLEER KAPASİTE”
ABD tarafı müzakerelerde İran için “sıfır nükleer kapasite” seçeneğini masaya getirmeyi hedefliyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Başkan Trump’ın “diplomasi dışında da çok sayıda seçeneğe sahip olduğunu” söyledi.
ASKERİ SEÇENEK HALA MASADA MI?
ABD’nin Tahran yönetimine yönelik askeri baskısı sürerken, USS Abraham Lincoln uçak gemisinin liderliğindeki bir deniz gücü bölgeye konuşlandırıldı. İran ise olası bir saldırı halinde ABD üslerini hedef alacağını yineledi.
Sık sık ABD’nin Körfez’e gönderdiği filoyu hatırlatan Trump’ın son dönemdeki söylemi, protestolara yönelik baskılar nedeniyle Tahran’a yönelik askeri tehditlerden nükleer programın sınırlandırılmasına odaklanmış durumda. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance da Trump’ın askeri seçeneği tamamen dışlamadığını ancak önceliğin askeri olmayan yollar olduğunu söyledi.
YENİ EK GÜMRÜK VERGİSİ
Öte yandan Trump, Tahran yönetimini köşeye sıkıştırmak için bugün bir hamle daha yaptı. ABD Başkanı, İran’la ticaret yapan ülkelere ilave yüzde 25’e kadar gümrük vergisi getirilmesini öngören kararı imzaladı.
