Betül Topaklı / Milliyet.com.tr – Yürümek, eğilip kalkmak, çömelmek ya da oturmak gibi günlük hayatta yaptığımız neredeyse tüm hareketler için dizlerimizi kullanıyoruz. Bu durum da zamanla dizlerde zedelenme ve hasar görme gibi sorunlara bağlı olarak ağrılara yol açıyor. Ülkemizde de diz ağrısı yaygın ağrılardan. Özellikle kireçlenme, kronik ağrıya yol açarken aşırı zorlama gibi durumlar da dizlerde akut ağrılara neden oluyor. Sakarya Eğitim ve Araştırma Hastanesi (SEAH) Korucuk Kampüsünde görev yapan 3 doktor, akut ve kronik diz ağrısı tedavisine yönelik geliştirdikleri yeni enjeksiyon yöntemiyle diz ağrısı yaşayan hastalara umut oldu. Yaklaşık iki yıllık araştırma sonucu içeriğini kendileri hazırladıkları enjeksiyonu, önce kadavralarda daha sonra hastalarda denediler. Yöntemle ilgili olumlu sonuç almasının ardından çalışmalarını ele aldıkları makale, uluslararası “Medicine Journal” dergisinde yayımlandı. Peki, uluslararası tıp dergilerinde de yayınlanan bu yöntem nasıl ortaya çıktı?
EN YAYGIN ORTOPEDİK SORUNLARDAN BİRİ
Diz ağrısı, yaşam kalitesini azaltan ve günlük hareketleri kısıtlayan en yaygın ortopedik sorunlardan biri. Günümüzde kadın erkek pek çok kişinin kronik diz ağrısı sorunu yaşamasının çeşitli nedenleri olduğunu söyleyen Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Öğretim Üyesi Algoloji (Ağrı) Uzmanı Dr. Rıdvan Işık, “Hareketsizlik ve yanlış yüklenme kaslarda zayıflama ve esnekliğin azalmasına neden oluyor. Fazla kilo diz eklemine aşırı yük bindirirken, yaşlanmayla birlikte kıkırdak kaybı da yaşanıyor. Uzun süre ayakta kalmak ve sıklıkla çömelerek çalışmak gibi mesleki ve günlük alışkanlıklar da dizlerin zarar görmesine yol açarken, geçirilmiş menisküs ve ön çapraz bağ yaralanmaları gibi sorunlar da eklem kıkırdağında hasara yol açıyor” dedi.
“Aslında bu yöntem ihtiyaca binaen doğdu. Algoloji ve rejyonel anestezi alanında analjezi amacıyla dize yönelik yapılan enjeksiyonlarla ilgili gözlemlerim esnasında bazı eksiklikler olduğunu fark ettim. Bunlardan ilki, diz ağrısının tam olarak kesilmesi için ya birden fazla enjeksiyona ihtiyaç vardı (en az 3) ya da dizin yukarısında femoral sinire enjeksiyon yapılması gerekiyordu ki bu hem daha riskli hem de bazı hastalarda geçici kas gücü kaybına neden oluyordu. Söz konusu duruma bir çözüm getirmek için Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Öğretim Üyesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanı Doç. Dr. Onur Balaban ile fikir alışverişinde bulundum. Düşüncem, tek bir enjeksiyonla dizin tamamını kapsayacak ve kas gücü kaybına yol açmayacak yeni bir analjezi yöntemi geliştirmekti. Sonrasında bu fikrimi, Doç. Dr. Onur Balaban ve SAÜ Tıp Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı Başkanı Doç. Dr. Keziban Karacan ile görüştük ve hem anatomik olarak hem de kadavra üstünde amacımıza uygun bir alan keşfettik. Önce kadavrada denedik. İstediğimiz dağılımı elde ettikten sonra bu yöntemi hastalarıma uyguladım. Sonuçlarımızın başarılı olması üzerine de yayın yapmaya ve bilim camiasına tanıtmaya karar verdik.” Algoloji (Ağrı) Uzmanı Dr. Rıdvan Işık
AĞRIYI NASIL KESİYOR?
Akut ve kronik diz ağrısı tedavisine yönelik geliştirdikleri yeni enjeksiyon yönteminin, dizin ağrı duyusunu taşıyan sinirleri hedef aldığını söyleyen Uzman Doktor Rıdvan Işık, “Enjeksiyon uyguladığımız alan; dizin ön tarafında yer alan 3 önemli kas arasındaki fasya dediğimiz bölgeye yapılıyor. Bu bölgenin önemi de dizin ön tarafının ağrı duyusunu taşıyan çoğu sinirin kesişim noktası olması. Sinirleri ilaç yoluyla uyuşturarak diz ağrısını geçiriyoruz. Bu sayede, o bölgeye yaptığımız tek bir enjeksiyonla dizin büyük bir kısmının ağrısını kesmiş oluyoruz. Geliştirdiğimiz tedavi yöntemi kalıcı bir tedavi olmamakla beraber yardımcı, destek tedavisidir. Hastaların egzersiz ve rehabilitasyon yapmaları için bir fırsat penceresi yaratıyor. Tekrar enjeksiyonlar şeklinde de uygulanabiliyor. Geliştirdiğimiz yöntemi ileri evre diz kireçlenmesi olan, ameliyat olmak istemeyen veya ameliyat sonrası ağrıları devam eden hastalara uyguladık ve ağrılarının büyük oranda geçtiğini gözlemledik” dedi.
‘HASTALAR GÜNLÜK AKTİVİTELERİNİ YAPABİLİYOR’
“Klasik diz ağrısı tedavileri, kronik ve ileri derece diz ağrılı hastalarda ‘Refleksif nöromuskuler inhibisyon’ dediğimiz bir mekanizmaya bağlı olarak diz etrafı kaslarda (özellikle Kuadriseps) kuvvet kaybına yol açıyor” diyen Uzman Dr. Rıdvan Işık, “Buna bağlı olarak, hastalar yürüme, merdiven inip çıkma gibi faaliyetleri yapmada zorluk çekiyorlar. Yeni enjeksiyon yöntemiyle ise hastaların ağrıları geçince, inhibisyon mekanizması de bloke oluyor. Kuvvetleri eski haline dönen hastalar da günlük aktivitelerini yapabilir hale geliyor” açıklamasını yaptı.
‘ARTIK YÜRÜYEBİLİYOR, DİZLERİMİ KIVIRABİLİYORUM’
Kronik ve çok yaygın görülen olan diz ağrısı sorunu yaşayanlardan biri olan 59 yaşındaki Nazile Çağlar enjeksiyon tedavisine dair, “Bundan 4-5 yıl önce başlayan dayanılmaz ağrılarım nedeniyle pek çok doktora gittim ancak hiçbir sonuç alamadım. Ortopedi bölümü ise dizimden ameliyat olmam gerektiğini söyledi. Bu süre zarfında ağrılarımı geçirecek bir doktor arayışındaydım. Sonrasında Rıdvan Işık’a gittim. ‘Şu an ameliyat olmana gerek yok’ dedi ve iğne yaptı. İğneden önce yürüyemiyor ve ayağımı kıvıramıyordum. Şimdi hem yürüyebiliyor, hem de dizimi kıvırabiliyorum” ifadelerini kullandı.
Yaklaşık 10 yıldır geçmeyen diz ağrıları olduğunu söyleyen 68 yaşındaki Varol Hanedan ise “Geçen haziran ayında sağ ayağıma protez takıldı. Sol bacağımda da ağrılarım vardı. Önce sol bacağıma iğne yapıldı, sonra da protezli bacağıma aynı işlem uygulandı. Yapılan enjeksiyondan önce koltuktan kalkarken hep destek alıyor, yürümekte ve merdiven çıkmakta zorlanıyordum” diyerek, enjeksiyondan sonra tüm bu sorunlarının ortadan kalktığını söyledi.
