Kadınların yükselişi sınırlı ve kırılgan

featured
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Tüm BIST şirketleri içerisinde “Yönetim Kurulu Başkanı” kadın olan şirket sayısı 50’den 57’ye yükselirken, yönetim kurulunda yer alan kadın “CEO” sayısı 25’ten 31’e çıktı. Rapora göre; tüm BIST şirketleri içinde 177 şirket, BIST-100 içinde ise 31 şirket, tamamı erkeklerden oluşan kurullar tarafından yönetiliyor.

İş hayatının her kademesinde toplumsal cinsiyet dengesini iyileştirmeyi amaçlayan %30 Kulübü Türkiye’nin düzenlediği 12. Kadın Direktörler Konferansı gerçekleştirildi. Konferansta Sabancı Üniversitesi Kurumsal Yönetim Forumu Direktörü Ata Can Bertay tarafından sunumu yapılan Türkiye’de Yönetim Kurulunda Kadın Raporu’nun 2025 verilerine göre BIST şirketlerinin 394’ünde yönetim kurullarındaki kadın oranı %25 eşiğinin altında. SPK’nın önerdiği minimum kadın üye oranı olan %25’i yakalayan şirket sayısı 183’ten 191’e yükselmiş olsa da; bu sayı tüm şirketlerin sadece %32,6’sını oluşturdu. Rapor, tüm BIST şirketleri içinde 177 şirketin, BIST-100 içinde ise 31 şirketin hâlâ tamamı erkeklerden oluşan kurullar tarafından yönetildiğini gösterdi. Tüm BIST şirketleri içerisinde “Yönetim Kurulu Başkanı” kadın olan şirket sayısı 50’den 57’ye yükselirken, yönetim kurulunda yer alan kadın “CEO” sayısı 25’ten 31’e çıktı.

Raporda, kota uygulanması durumunda ihtiyaç duyulacak yeni kadın yönetim kurulu üyesi sayısına ilişkin bir projeksiyona da yer verildi. Bu hesaplamaya göre, BIST şirketlerinde en az bir kadın YK üyesinin olması için 177 yeni kadın üyeye, %25 oranında bir kota uygulanması durumunda ise 433 yeni kadın üyeye ihtiyaç bulunuyor.

En az yüzde 30

Ata Can Bertay, raporla ilgili değerlendirmesinde, “2025’te kadınların yönetim kurulu koltuk payı %19,4 ile tarihsel olarak en yüksek seviyeye çıksa da ilerleme hâlâ sınırlı ve kırılgan. En büyük şirketlerde (BIST-100) gerileme var ve tamamen erkeklerden oluşan yönetim kurulu sayısı 31’e yükseliyor. Kadınların başkanlık oranının %9,7’de, CEO oranının ise %5,3’te kalması, temsilin olduğu ama güç ve icra katında karşılık bulamadığı gerçeğini ortaya koyuyor. Hedefi ‘sembolik’ temsil değil, kritik kütle yani en az %30 üzerinden karar kalitesini güçlendiren, aday havuzunu genişleten ve atama-aday gösterme süreçlerini şeffaflaştıran bir dönüşüm olarak koymalıyız. Bugün 177 şirkette en az bir kadın direktör şartı bile, piyasanın yıllara yayacağı ilerlemeyi tek hamlede hızlandırabilecek somut bir kaldıraçtır” ifadelerini kullandı.

Sağduyuya alan açmak

%30 Kulübü Türkiye Yönetim Kurulu Başkanı Melsa Ararat ise, yöneticilerin önümüzdeki dönemde sosyal ve etik alanlarda bugüne kadar karşılaşmadıkları sorunlarla karşılaşacaklarına dikkat çekerek, şöyle konuştu:

“Jeopolitik riskleri okuyabilmek, yapay zekâ ve teknolojideki gelişmeleri yakından takip etmek, yeniden şekillenen güç merkezleri arasındaki dinamikleri ve tedarik zinciri üzerindeki etkilerini öngörmek ve tüm öngörülmezlikleri dikkate alan bir vizyon oluşturabilmek, sağduyuya alan açabilmek gerekiyor. Kadınlar; erkek egemen ve kemikleşmiş kurulların geleneklerinden bağımsız, şirketlere taze ve farklı bakış açıları sunabilecek değerlendirilmemiş bir yetenek havuzunu temsil ediyorlar. Bugün şirketlerin atabileceği en önemli adım, yönetim kurullarını gözden geçirmek ve bilinemezliği yüksek, çoklu kriz ortamı gerçeklerini yansıtan yönetim kurulları oluşturmaktır.

Etkin, yetkin, farklı görüşler arası sağlıklı tartışmaları teşvik eden, ancak ortak değerlere dayanarak kararlılıkla ve hızla harekete geçebilen kurullar, rekabeti zedeleyen kısa yollara izin vermeyerek, yolsuzluğa sıfır tolerans uygulayarak ve ifade özgürlüğü ve insan haklarına saygılı çalışma ortamları yaratarak yaratıcılığı ve inovasyonu teşvik edebilirler” dedi.

UNDP’de üst düzey görev

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) Stratejik Plan Uygulama ve Entegrasyon Direktörlüğü’ne Şebnem Şener atandı. UNDP bünyesinde bu görevi üstlenen ilk Türk kadın yönetici konumuna gelen Şener, yeni unvanı kapsamında New York’taki UNDP Genel Merkezi İcra Ofisi’nde, doğrudan UNDP Başkanı Alexander De Croo’ya bağlı çalışacak.

Şener, yeni görevinde, UNDP birimleri arasında stratejik entegrasyonu sağlayarak öncelikli girişimlerin ortak etki üretmesine liderlik edecek ve Stratejik Plan kapsamında hedeflenen kalkınma sonuçlarının sahada somut etkilere dönüşmesinde rol üstlenecek. Şebnem Şener, söz konusu Stratejik Plan dahilinde belirlenen kurumsal stratejik önceliklerin, ajansın tüm politika, program, ortaklık ve finansman araçlarıyla uyumlu, bütüncül ve tamamlayıcı bir yaklaşımla hayata geçirilmesini koordine edecek.

İlk, orta ve lise eğitimini Konya’da tamamlayan Şener, Konya Meram Anadolu Lisesi’nden mezun olduktan sonra lisans eğitimini Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü’nde aldı. Aynı üniversitede politika ekonomisi alanında yüksek lisans yapan Şener, doktora çalışmaları için gittiği ABD’de, George Washington Üniversitesi’nde “tüketici güveninin reel ekonomi üzerindeki etkisi” üzerine tez hazırladı. Profesyonel kariyerine Dünya Bankası’nda başlayan Şener, yaklaşık 7 yıl boyunca burada, düşük ve orta gelirli ülkeler başta olmak üzere birçok ülkede finansal sektörün geliştirilmesine yönelik teknik, stratejik ve operasyonel çalışmalarda rol aldı. Finansal kapsayıcılığın artırılması, finansmana erişimin güçlendirilmesi ve finansal sektör reformlarının önceliklendirilmesi konularında ülkelere danışmanlık sağlayan Şener, finansal krizlere hazırlık, acil durum planlaması ve düzenleyici-denetleyici kurumlara yönelik finansal kriz simülasyonları gibi projelerde görev yaptı.