Aydın Hasan / ANKARA – Savunma Sanayii Başkanı Prof. Haluk Görgün, geçen hafta TUSAŞ tesislerinde ziyaret ettiği milli muharip uçak KAAN’ın hangarından görüntü paylaştı. KAAN’ın üç prototipinin yer aldığı hangarı gezen Görgün’ün paylaşımında yer alan video ve fotoğraflar, KAAN’ın tasarımı ile ilgili değişiklikleri de gündeme taşıdı. Bu paylaşımın ardından KAAN’ın tasarım değişiklikleri çerçevesinde sahip olacağı yeni teknoloji ve sistemler, sosyal medyadan TV kanallarına kadar uzanan geniş bir mecrada gündem oldu.
Yetkililer, KAAN ile ilgili yapılan yorumlar konusunda doğru veya yanlış şeklinde bir değerlendirmede bulunmadı. Savunma sanayii çevrelerinde ise “Bu durum, KAAN’ı yakından izlemeye alan bazı istihbarat servislerini çıldırtıyor” esprisi dillendirildi. KAAN’ın bir süredir hem milli güvenliği ilgilendiren stratejik hem de yüksek teknoloji açısından bazı ülkelerin gizli servisleri tarafından yakın takip altına alındığı belirtildi. KAAN ile ilgili değişikliklerin bu nedenle yabancı servislerin de ilgi alanında olduğu dile getirildi.
Üç farklı KAAN
Görgün’ün paylaşımında üç KAAN jeti yer aldı. Milliyet’in aldığı bilgilere göre; öndeki boyalı birinci sıradaki KAAN-0, 21 Şubat ve 6 Mayıs 2024’te ilk uçuşlarını yapan uçak. Bu uçakta yer testleri devam ediyor. Paylaşımda görülen prototip KAAN -1’in Mayıs veya Haziran ayında ilk uçuşunu yapması planlanıyor. Bu prototipin iki kez havalanan KAAN-0’a göre operasyonel sistemlere sahip ilk gerçek uçuş testlerini yapacak biçimde uçması bekleniyor. Aynı çerçevede 2 ve 3 nolu prototiplerin uçuşları da, 2026 içinde takip edecek şekilde planlanıyor.
Statik test uçağı
Paylaşımda görünen ve burnu branda ile sarılı olan KAAN tam boy statik test uçağı. Bu uçak, yer ve statik testler için üretildi ve tam boy statik testlere girecek. Bundan sonra zorlayıcı kuvvetlere ve baskılara maruz bırakılarak limitler ölçülecek. Tasarımda planlanan limitleri görüyor mu, havada maruz kalacağı kuvvetlere dayanıyor mu hususları test edilecek. Prototip numarası verilmeyen tam boy statik test uçağı, gerçek uçakla aynı boyut ve ağırlıkta. Ama bu model uçmayacak. Uçuş öncesinde tam boy statik test uçağı ve ilgili testler, KAAN programının kritik bir geliştirme aşaması olarak görülüyor.
6 prototip olacak
KAAN’ın testleri, 6 tip prototip üretilerek sürdürülecek. İlk uçuş sırasında KAAN’ın kanat açıklığı 14 metre, uzunluğu 21 metre ve yüksekliği 6 metre olarak açıklanmıştı. TUŞAŞ’ın internet sitesindeki tanıtım broşüründe 2025’te yapılan değişiklikle kanat açıklığı 13.4 metre; uzunluk 20.3 metre ve yükseklik 5 metre olarak güncellendi. Buna göre geçen yıl itibarıyla uçağın uzunluğu 0.7 metre, kanat açıklığı da 0.6 metre ve yüksekliği ise 1 metre kısaldı. Son duruma ilişkin ise yeni bir güncelleme bilgisi henüz paylaşılmadı.
Radardan kaçıran boya
KAAN’a 5. nesil uçak olma kabiliyeti kazandıran en önemli özelliklerinden biri, düşük görünürlük olması. KAAN’a düşük görünürlük özelliğini, kullanılan boyasının yanı sıra tasarımı, silah taşıma şekli, motor yerleşimi ve elektronik mimarisi sağlıyor. Radar ve sensörlerden saklanma kabiliyeti, KAAN’a hayalet uçak özelliği kazandırıyor. Gövde kaplamalarında (Radar Absorbing Material – RAM) kullanılıyor. Özel olarak geliştirilen düşük görünürlüklü boyalar radar enerjisinin bir bölümünü ısıya çevirerek yok ediyor. Bu boya ile radar görünürlüğünde yüzde 97’e ulaşabilen bir azalma sağlanabiliyor. Boya, düşük görünürlükte tasarımı destekleyen tamamlayıcı unsuru oluşturuyor. KAAN’ın radar sinyallerini sönümleme yani düşük görünürlük testleri, TUSAŞ’ta özel bölümlerde yapılıyor.
KAAN’daki değişim
Fotoğraflara yansıyan KAAN’ın prototiplerindeki değişim ile ilgili resmi bir açıklama yapılmadı. Uzmanlar, prototip uçağın fotoğraf ve videoya dayalı görüntüleri üzerinden tahminlerde bulunuyor. Uzmanların değişimle ilgili yaptığı bazı tespitler şöyle:
■ Uçmaya hazırlanan prototip KAAN 1, daha düzgün formu ile dikkat çekti. Görüntü, uçağın boyutunun kısaldığı, bir parça küçüldüğü izlenimi veriyor.
■ Burun kısmında dolgunluk var. Bu ASELSAN’ın geliştirdiği MURAD AESA Radar’ın yeri için yapılan değişikiliği gösteriyor. Radar bu bölüme eklenecek.
■ ASELSAN’ın geliştirdiği Elektro-Optik Hedefleme Sistemi (EOTS) TOYGUN ve Kızılötesi Aram Takip Sistemi (IRST) için ayrılan yuvalar görülüyor.
■ Yeni prototipte arka iniş takımlarının genişlediği ve yanlara doğru açıldığı görülüyor. İki motorun arasındaki mesafenin de açıldığı gözleniyor.
■ Kokpitin içinde yine ASELSAN imzalı TULGAR bulunuyor. Bu sistem, pilotun ihtiyaç duyduğu tüm kritik uçuş ve görev bilgilerini pilotun kaskının içindeki vizöre yansıtma kabiliyetine sahip.
