MİTHAT YURDAKUL / ANKARA – Milyonlarca gencin merakla beklediği dijital oyun düzenlemesinde çerçeve netleşmeye başladı. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı öncülüğünde yürütülen çalışmalarda, bilgisayar ve konsol oyunlarında dünyada kabul gören derecelendirme sistemi temel alınacak. Türkiye’de satılan yabancı yapımlarda da geçerli olan bu uluslararası ölçütler, cinsiyet ve etik gibi başlıklarda “Türkiye’ye ait değerler” eklenerek yerelleştirilecek.
Yaşa göre kriter
Taslakta oyunlar tek tek yaş gruplarına göre değerlendirilecek ve her yaş aralığı için ayrı kriterler belirlenecek. Bu çerçevede platformlara, belirlenen standartlara uygun içerik sunma ya da uygun olmayan oyunları çocuklara kapatma yükümlülüğü getirilecek. Çalışmaların oyun sektörünün görüşleri alınarak yürütüldüğü belirtiliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş da oyunları tamamen yasaklama gibi bir gündemlerinin bulunmadığını açıkladı. Göktaş, Türkiye’den erişimi yüksek olan yabancı oyun platformlarında ulaşılabilir bir yasal temsilci bulunmasını ve kullanıcı haklarını koruyan bir sisteme geçilmesini istediklerini söyledi. Oyunların hangi yaş grubuna uygun olduğunun önceden derecelendirilerek sunulmasının önem taşıdığını vurgulayan Göktaş, düzenlemenin bu ihtiyaca cevap vereceğini ifade etti.
Temsilcilik gündemde
Taslakta, yaş ve içerik sınırlamalarında “oyun sağlayıcı” ve “oyun dağıtıcı” platformlar muhatap alınacak. Türkiye’den günlük erişimi yüksek olan yabancı platformlara resmi temsilci bulundurma zorunluluğu getirilecek. Resmi talepler bu temsilci aracılığıyla iletilecek, yükümlülüklerini yerine getirmeyen dağıtıcı platformlara yaptırım uygulanabilecek. Oyun platformlarında ebeveyn kontrol sisteminin zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Bu sistemle ailelere çocuklarının oyun hesapları üzerinde denetim ve sınırlama imkânı sağlanacak. Yürütülen çalışmalarda Türkiye’nin oyun ihracatçısı konumunun zedelenmemesi ve gençlerin oyun üretiminin teşvik edilmesi de gözetilecek.
Dünyada şiddet ve cinsellik içerikleri takip ediliyor
Uluslararası oyun şirketlerinin yaş sınırlamaları; şiddet, cinsellik ve argo konuşma gibi içeriklerin çocuklara uygunluğuna göre belirleniyor. Bu kapsamda ABD’de ESRB, Avrupa’da ise PEGI sistemi yaygın olarak kullanılıyor. Oyunlar belirli bir yaş kategorisine atanırken; şiddetin gerçekçiliği, kullanılan ünlem ifadelerinden küfür ve nefret söylemine varan dilin dozu, küçük çocukları korkutabilecek ani sahneler (jump scare), cinsellik ve çıplaklık, kumar simülasyonları ile alkol, tütün veya uyuşturucu kullanımına yönelik içerikler dikkate alınıyor.
‘Uygun modeli onlar geliştirecek’
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, konuk olduğu NTV yayınında 15 yaş altı çocuklara yönelik sosyal medya düzenlemesi, ailenin güçlendirilmesi ve sosyal hizmetlere ilişkin açıklamalarda bulundu. Göktaş, 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesi çalışmalarında son aşamaya geldiklerini söyleyerek, gelecek günlerde Meclis Başkanlığı’na sevk edileceğini söyledi. Sosyal medya platformlara yükümlülük getirmeyi amaçladıklarını söyleyen Göktaş, “Biz sosyal medya platformlarına nasıl yapmaları gerektiğini söylemiyoruz. Onlar birçok aracı kullanarak kimin sosyal medyayı kullandığını görebildiklerini bize söylediler. Uygun bir modeli kendilerinin geliştirmelerini istiyoruz. Yürürlüğe geçme süreci de olacak, uyum süresi verilecek” dedi. ● ANKARA Milliyet
