Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 2025’te yaş ipek kozası üretimi bir önceki yıla göre yüzde 38,4 artarak 85 tondan 118 tona ulaştı. İpekböcekçiliği yapan üretici sayısı da geçen yıl 4,9 artışla 1711’e yükseldi.
KOZABİRLİK Yönetim Kurulu Başkanı Kaya, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yaş ipek kozası üretimindeki yükselişe, devletin destekleme politikasının artarak devam etmesinin katkı sağladığını söyledi.
Tarım ve Orman Bakanlığının “Genç Çiftçi Hibe Desteği Projesi” kapsamında ipekböceği besleme yerlerinin de modernleştirildiğini anlatan Kaya, “İpekböceği beslemesinde yaşanan olumsuzluklar da azalış gösterdi. Üretici profilinde değişimler yaşandı. Üretime katılım 30’lu yaşlara kadar indi. Bakanlığımızca üreticilerimize ücretsiz makine, teçhizat ve ekipman dağıtılıyor. Üreticilerimize ürün alım garantisi veriliyor.” diye konuştu.
Kaya, Türkiye’de tarihi, kültürel ve geleneksel nitelik taşıyan yaş koza üretiminin, ekonomik ve sosyal nedenlerle zaman zaman azalsa da küçük üreticilerin vazgeçemediği bir sektör olmaya devam ettiğini belirterek, şu bilgileri verdi:
“Tohum taleplerinin tamamı kendi üretimimizle karşılanmaktadır. Zaman zaman tohum ihracatımız da oluyor. İpekböceği yumurta üretiminde kendi gen kaynağına sahip çok sayıda ülke var. Sadece neslin devamını sağlamak adına gen kaynaklarını ellerinde bulunduruyorlar. Dünyada ipekböceği yumurtası üretimini gerçekleştiren 5 ülkeden biriyiz. Ülkemiz yaş koza üretiminde dünyada 10’uncu, Avrupa’da 1’inci sıradadır. Ülkemiz, dünya ipek kalitesi (filament uzunluğu, mukavemet) açısından sayılı ülkeler arasındadır. Azerbaycan, İran, Çin, Hindistan gibi ülkelere ihracat yapıyoruz. Talep gelmesi durumunda her ülkeye ihracat yapılabilir.”
“Yaş koza fiyatları yeniden değerleme oranına göre artırılmalıdır”
İpekböcekçiliğinin, zamanla hak ettiği eski günlerine döneceğine yönelik inançlarının tam olduğuna işaret eden Kaya, “Devletimizin her zaman yanımızda olduğunu bilmek bizlere daha da güç kazandırıyor. Amacımız ve hedefimiz, 2026 yılında 150 ton, 2027’de 200 ton ve 2028’de 250 ton yaş koza üretimi gerçekleştirmektir.” ifadelerini kullandı.
Kaya, yaş koza fiyatlarının yeniden değerleme oranına göre artırılması ve Hazineye ait atıl arazilerin toplu dut bahçesi yapımı için tahsis edilmesi talebinde bulunarak, şunları kaydetti:
“Bakanlığın taşra teşkilatlarının ipekböcekçiliği yapılabilecek alanların tespitinde KOZABİRLİK ile işbirliği yapması önem taşıyor. Hibe destek projelerinin genişletilmesi ve yaygınlaştırılması, sektöre katkı sağlayacaktır. Modern besleme yerlerinin sayısı da artırılmalıdır.”
